{"id":50,"date":"2026-09-25T07:22:51","date_gmt":"2026-09-25T07:22:51","guid":{"rendered":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/?p=50"},"modified":"2026-09-25T07:22:51","modified_gmt":"2026-09-25T07:22:51","slug":"esprit-descalier-11","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/esprit-descalier-11\/","title":{"rendered":"Esprit d&#8217;escalier (#11)"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>esprit d&#8217;escalier<\/em> = replica perfect\u0103, genial\u0103 \u0219i ustur\u0103toare&#8230; dar \u00eent\u00e2rziat\u0103. R\u0103spunsul care \u00ee\u021bi vine \u00een minte abia dup\u0103 ce ai plecat din discu\u021bie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>De unde vine?<\/strong> Expresia a fost inventat\u0103 de Denis Diderot, \u00een <em>Paradoxe sur le com\u00e9dien<\/em> (scris\u0103 \u00eentre 1773\u20131778, publicat\u0103 abia \u00een 1830). Diderot poveste\u0219te o cin\u0103 la omul de stat Jacques Necker, unde cineva i-a adresat un argument care l-a l\u0103sat f\u0103r\u0103 replic\u0103 pe moment. Mai t\u00e2rziu a explicat: un om sensibil, cople\u0219it de un asemenea atac, se pierde \u0219i \u201enu-\u0219i revine dec\u00e2t la parterul sc\u0103rii&#8221;. Trebuie spus c\u0103 \u00een acel conac, camerele de recep\u021bie erau la etaj, iar cobor\u00e2tul sc\u0103rilor \u00eensemna efectiv ie\u0219irea din discu\u021bie. A avea \u201espiritul sc\u0103rii&#8221; este un lucru frustrant \u0219i \u00eenseamn\u0103 a-\u021bi veni ideea perfect\u0103 abia c\u00e2nd nu o mai po\u021bi folosi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cen rom\u00e2n\u0103, apare sub forma \u201eg\u00e2ndul de la urm\u0103&#8221; sau prin proverbul \u201edup\u0103 r\u0103zboi mul\u021bi viteji se arat\u0103&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Fenomene tip esprit d&#8217;escalier:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>C\u00e2nd repet\u0103m o ceart\u0103 \u00een du\u0219, cu sticlele de \u0219ampon \u0219i gel de du\u0219 ca martorii celor mai elocvente discursuri, celor mai bine plasate replici&#8230; iar realitatea difer\u0103!<\/li>\n\n\n\n<li>O ceart\u0103 cu so\u021bul sau so\u021bia, urmat\u0103 de un somn profund&#8230; \u0219i o trezire la 3 noaptea, c\u00e2nd visezi exact replica perfect\u0103. Iar uneori, treze\u0219ti \u0219i partenerul ca s\u0103 o livrezi.<\/li>\n\n\n\n<li>Un comment r\u0103ut\u0103cios pe social media, la care \u00eei g\u0103sim r\u0103spunsul perfect 2 zile mai t\u00e2rziu, c\u00e2nd \u00eentindem rufele. Dar e deja prea t\u00e2rziu pentru o replic\u0103.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>esprit d&#8217;escalier = replica perfect\u0103, genial\u0103 \u0219i ustur\u0103toare&#8230; dar \u00eent\u00e2rziat\u0103. R\u0103spunsul care \u00ee\u021bi vine \u00een minte abia dup\u0103 ce ai plecat din discu\u021bie. De unde vine? Expresia a\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-50","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filosofie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51,"href":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions\/51"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/contra-timp.ro\/dict\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}